Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 124/2015/NĐ-CP ngày 19/11/2015 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 185/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ người tiêu dùng

Nghị định 124 có hiệu lực từ ngày 05/01/2016.


Nghị định 124 có nhiều sửa đổi, bổ sung về một số vấn đề chung cũng như về hành vi vi phạm, mức xử phạt, các hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả cụ thể có thể được áp dụng. 


XÁC ĐỊNH phạm vi điều chỉnh– Nghị định 124 không áp dụng đối với các hành vi sau nếu các hành vi đó có dấu hiệu của hành vi hạn chế cạnh tranh theo quy định của pháp luật về cạnh tranh. Các hành vi này sẽ được điều tra xử lý theo các quy định của pháp luật cạnh tranh:


> đầu cơ hàng hóa

> găm hàng
> đấu thầu hàng hóa, dịch vụ 
> nhượng quyền thương mại

SỬA ĐỔI tiêu chí xác định “hàng giả” – Nghị định 124 xác định nếu hàng hóa có “ít nhất một trong các chỉ tiêu chất lượng hoặc đặc tính kỹ thuật cơ bản tạo nên giá trị sử dụng, công dụng của hàng hóa” chỉ đạt mức từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn chất lượng hoặc quy chuẩn kỹ thuật đã đăng ký, công bố áp dụng hoặc ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa thì hàng hóa đó là “hàng giả” thay cho tiêu chí quy định trước đây là “hàm lượng định lượng chất chính hoặc tổng các chất dinh dưỡng hoặc đặc tính kỹ thuật cơ bản khác”.

MỞ RỘNG phạm vi áp dụng đối với ứng dụng thương mại điện tử trên di động đối với các vi phạm về thương mại điện tử – Nghị định 124 có các sửa đổi để xử lý các hành vi vi phạm không chỉ trên website thương mại điện tử mà đối với cả các ứng dụng thương mại điện tử trên di động. 
 


Một số nội dung về HÀNH VI VI PHẠM
được sửa đổi, bố sung theo Nghị định 124 đáng chú ý


VI PHẠM LIÊN QUAN ĐẾN ĐĂNG KÝ KINH DOANH

Theo Nghị định 124, hành vi “
kinh doanh không đúng ngành nghề, mặt hàng” ghi trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh không còn được quy định tại Khoản 1, Điều 6, Nghị định 185. Nghị định 124 cũng quy định các hành vi “hoạt động kinh doanh dưới hình thức hộ kinh doanh mà không có Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh” và hành vi “hoạt động kinh doanh dưới hình thức doanh nghiệp mà không có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp” với hai mức phạt khác nhau thay cho một hành vi “hoạt động kinh doanh mà không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh” có chung một mức phạt.

VI PHẠM VỀ VẬN CHUYỂN HÀNG CẤM

Nghị định 124 sửa đổi chủ thể của hành vi “vận chuyển hàng cấm” từ hai chủ thể cụ thể là “chủ phương tiện vận tải” hoặc “người điều khiển phương tiện vận tải” có hành vi này thành chủ thể chung là “người” có hành vi vận chuyển hàng cấm.

VI PHẠM VỀ KINH DOANH HÀNG HÓA QUÁ HẠN SỬ DỤNG, KHÔNG RÕ NGUỒN GỐC, XUẤT XỨ, VÀ CÓ VI PHẠM KHÁC

Nghị định 124 sửa đổi loại bỏ ngoại lệ “thuốc bảo vệ thực vật” quy định tại Điểm a, Khoản 1, Điều 21 của Nghị định 185; như vậy, kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật quá hạn sử dụng ghi trên nhãn hàng hóa hoặc bao bì hàng hóa là hành vi vi phạm theo quy định tại Điểm a, Khoản 1, Điều 21 của Nghị định 185 đã được sửa đổi theo Nghị định 124. Ngoài ra, Nghị định 124 bổ sung hành vi “Mua, bán, vận chuyển, tàng trữ, tiêu thụ khoáng sản không có nguồn gốc hợp pháp”.

VI PHẠM VỀ XUẤT XỨ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU

Nghị định 124 bổ sung một số hành vi vi phạm như tự chứng nhận sai xuất xứ hàng hóa (khi được chấp thuận cho tự chứng nhận xuất xứ), hành vi làm giả Giấy chứng nhận xuất xứ hoặc chứng từ tự chứng nhận xuất xứ, hành vi cung cấp các tài liệu, chứng từ không đúng sự thật khi đề nghị được tự chứng nhận xuất xứ hoặc xác minh chứng từ tự chứng nhận xuất xứ và hành vi sử dụng Giấy chứng nhận xuất xứ/chứng từ tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa giả.

VI PHẠM VỀ ĐĂNG KÝ HỢP ĐỒNG MẪU, ĐIỀU KIỆN GIAO DỊCH CHUNG

Nghị định 124 bổ sung hành vi vi phạm “Không áp dụng đúng hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung đã đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo quy định” và áp dụng gấp 2 lần mức tiền phạt đối với các hành vi vi phạm về đăng ký, đăng ký lại, thông báo với người tiêu dùng về việc thay đổi hay không áp dụng đúng hợp đồng theo mẫu/điều kiện giao dịch chung xảy ra tại địa bàn từ 2 tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương trở lên.

VI PHẠM VỀ HỢP ĐỒNG GIAO KẾT TỪ XA

Nghị định 124 bổ sung hành vi các vi phạm:


> Hạn chế hoặc cản trở người tiêu dùng đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng đã giao kết trong thời hạn mười ngày kể từ ngày giao kết hợp đồng trong trường hợp tổ chức, cá nhân kinh doanh cung cấp không đúng, không đầy đủ thông tin theo quy định
 
> Buộc hoặc yêu cầu người tiêu dùng phải trả chi phí để được phép thực hiện việc chấm dứt hợp đồng đã giao kết ngoại trừ chi phí đối với phần hàng hóa, dịch vụ đã được người tiêu dùng sử dụng

VI PHẠM VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG TẬN CỬA

Nghị định 124 bổ sung các hành vi vi phạm:


> Không giải thích đầy đủ, chính xác cho người tiêu dùng về điều kiện của hợp đồng, các thông tin liên quan đến hàng hóa, dịch vụ sẽ giao dịch với người tiêu dùng

> Hợp đồng bán hàng tận cửa không được lập thành văn bản và giao cho người tiêu dùng một bản theo quy định, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác

VI PHẠM VỀ TRÁCH NHIỆM BẢO HÀNH

Nghị định 124 sửa đổi chỉ yêu cầu Giấy tiếp nhận bảo hành có ghi rõ thời gian thực hiện bảo hành và không phải ghi rõ trách nhiệm bảo hành. Hành vi vi phạm được sửa đổi thành “Không cung cấp cho người tiêu dùng Giấy tiếp nhận bảo hành trong đó ghi rõ thời gian thực hiện bảo hành”.


VI PHẠM KHÁC TRONG QUAN HỆ VỚI KHÁCH HÀNG, NGƯỜI TIÊU DÙNG

Nghị định 124 bổ sung các hành vi:


> Thực hiện hoạt động xúc tiến thương mại, đề nghị giao dịch trực tiếp với đối tượng là người không có năng lực hành vi dân sự hoặc người mất năng lực hành vi dân sự

> Yêu cầu hoặc buộc người tiêu dùng thanh toán chi phí hàng hóa, dịch vụ đã cung cấp mà không có thỏa thuận trước với người tiêu dùng
> Lợi dụng hoàn cảnh khó khăn của người tiêu dùng hoặc lợi dụng thiên tai, dịch bệnh để cung cấp hàng hóa, dịch vụ không bảo đảm chất lượng
> Không giải trình hoặc giải trình không đúng thời hạn hoặc không cung cấp thông tin, tài liệu, bằng chứng theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo quy định
> Từ chối tiếp nhận yêu cầu tiến hành thương lượng của người tiêu dùng hoặc không tiến hành thương lượng với người tiêu dùng trong thời hạn không quá 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu của người tiêu dùng theo quy định

VI PHẠM VỀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ

Vi phạm về thiết lập website và ứng dụng thương mại điện tử – Nghị định 124 mở rộng phạm vi áp dụng để bao gồm cả ứng dụng thương mại điện tử trên nền tảng di động bên cạnh website thương mại điện tử. Nghị định 124 bổ sung các hành vi vi phạm:


> Không bổ sung hồ sơ thông báo liên quan đến website thương mại điện tử bán hàng hoặc ứng dụng bán hàng trên nền tảng di động (sau đây gọi là ứng dụng bán hàng) theo quy định” 

> Không bổ sung hồ sơ đăng ký liên quan đến website cung cấp dịch vụ thương mại điện tử hoặc ứng dụng cung cấp dịch vụ thương mại điện tử trên nền tảng di động (sau đây gọi là ứng dụng dịch vụ thương mại điện tử) theo quy định

Nghị định 124 cũng sửa đổi hành vi vi phạm liên quan đến chuyển nhượng, theo đó việc chuyển nhượng website hoặc ứng dụng thương mại điện tử sẽ là vi phạm nếu “không tiến hành đăng ký lại” với cơ quan nhà nước so với quy định cũ là “không tiến hành đăng ký lại tên miền”.


Vi phạm về thông tin và giao dịch trên website và ứng dụng thương mại điện tử – Nghị định 124 mở rộng phạm vi áp dụng để bao gồm cả các ứng dụng thương mại điện tử. Nghị định 124 loại bỏ hành vi “Lợi dụng thương mại điện tử để kinh doanh hàng giả, hàng hóa, dịch vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh”. Hành vi “kinh doanh hàng giả, hàng hóa, dịch vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh” được xử lý theo các quy định tương ứng khác.


Ngoài ra, sau khi Nghị định 124 có hiệu lực, hành vi vi phạm “sử dụng” các thông tin liên quan đến bí mật kinh doanh của thương nhân, tổ chức khác hoặc thông tin cá nhân của người tiêu dùng trong thương mại điện tử khi chưa được sự đồng ý của các bên liên quan không còn được quy định trong Nghị định 185.


Vi phạm về cung cấp dịch vụ thương mại điện tử – Nghị định 124 mở rộng phạm vi áp dụng đối với các ứng dụng thương mại điện tử trên di động. Nghị định 124 bổ sung các hành vi vi phạm:


> Không có biện pháp ngăn chặn và loại bỏ khỏi website thương mại điện tử hoặc ứng dụng di động những thông tin bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh theo quy định của pháp luật và hàng hóa hạn chế kinh doanh theo quy định

> Không thực hiện nghĩa vụ thống kê, báo cáo theo quy định

Vi phạm về bảo vệ thông tin cá nhân trong hoạt động thương mại điện tử - Nghị định 124 bổ sung hành vi vi phạm “Không hiển thị cho người tiêu dùng chính sách bảo vệ thông tin cá nhân tại vị trí dễ thấy trên website thương mại điện tử”.


Vi phạm về hoạt động đánh giá, giám sát và chứng thực trong thương mại điện tử - Nghị định 124 bổ sung các hành vi vi phạm:


> Không công bố các quy trình và tiêu chí đánh giá, giám sát và chứng thực trên website thương mại điện tử hoặc ứng dụng di động

> Không bổ sung hồ sơ đăng ký hoạt động đánh giá, giám sát và chứng thực trên website thương mại điện tử hoặc ứng dụng di động theo quy định
> Không bổ sung, cập nhật và công bố danh sách các website thương mại điện tử hoặc ứng dụng di động đã được mình đánh giá, giám sát và chứng thực theo quy định